PKN
Protestantse Gemeente te Halsteren / Nieuw Vossemeer
 
Sint Martinuskerk Halsteren Sint Martinuskerk Halsteren

Een rondleiding van dit gebouw begint altijd bij de steen die ingemetseld is in een steunbeer van het koor. Daarop staat : deses choer was ghemaect int jaer os here doen men screef dusent vier hondert en sueve en viftich. Vele maken hieruit op dat de kerk gebouwd is in de 15e eeuw. Punt één, dat staat er niet, en bovendien is de kerk een stuk ouder. Hoe de oorspronkelijke kerk er heeft uitgezien weet niemand omdat er geen tekeningen van zijn. Wat we wel zeker weten is dat Halsteren al in een akte genoemd wordt in 1253. In die tijd was er al direct een kerkgebouw. Als datum voor de bouw van de eerste kerk wordt 1252 aangehouden, 13e eeuw. De onderste stenen zijn trouwens ook z.g.kloostermoppen die best eens uit die tijd kunnen komen. In de 15e eeuw werd de kerk wel vergroot tot zijn huidige vorm. De transepten dateren respectievelijk uit 1495 toen het zuidtransept werd gebouwd. Het noordtransept werd vijf jaar later gebouwd.
Men kwam eigenlijk op vrij eenvoudige manier aan de middelen om de transepten te bouwen. Halsteren had een rechtbank die mensen veroordeelde tot het leveren van 10 stenen per dag voor onderhoud en bouw van de kerk, en later kwam er een speciale bieraccijns voor het zelfde doel.

Beeldenstorm.
Rond 1648 werd de kerk door het handjevol Protestanten, dat Halsteren toen kende, in bezit genomen. Dat ging overigens zonder geweld, maar het gebeurde overal, dus waarom hier niet ? De Rooms Katholieken hadden het al verwacht en om die reden hun waardevolste kerkschatten begraven, inclusief het grote St.Martinusdoopvont. De plaats werd natuurlijk geheim gehouden. Een beetje te geheim, want toen de St.Martinuskerk rond 1800 werd teruggegeven aan de Rooms Katholieken kon niemand vertellen waar de kerkschatten gebleven waren. Na 150 jaar waren ze dus kwijt. Alles moest nieuw aangeschaft worden, bovendien had men 11000 gulden moeten betalen aan de Protestanten omdat die ineens dakloos waren.

St.Martinuskerk
De nu weer Rooms Katholieke Sint Martinuskerk heeft na 1800 nog dienst gedaan tot 1912. Toen werd de kerk te klein voor de steeds groter wordende parochie. Er werd nog gedacht om de kerk te vergroten, maar dat werd toch te duur. Ombouwen tot raadhuis en daarna afbreken van het oude raadhuis bleek ook niet haalbaar. Het beste bleek om een nieuwe St.Quirinuskerk te bouwen. De oude kerk zou dan afgebroken worden. Gelukkig zijn alle afbreekplannen niet doorgegaan wegens geldgebrek. Nadat de nieuwe kerk gebouwd was in de Dorpsstraat werd alles vanuit de oude kerk overgebracht naar de nieuwe St.Quirinuskerk.

De eeuwenoude kerk leeg.
Uiteindelijk kwam de kerk in handen van het rijk. Het gebouw werd voor van alles en nog wat gebruikt. Tijdens de eerste wereldoorlog vonden Belgische vluchtelingen er onderdak. Daarna kon je er een aannemer in tegenkomen die het gebouw gebruikte als werkplaats en opslagruimte. Als gymzaal, zaal voor toneeluitvoeringen. De Duitsers sloegen er de in beslag genomen radio’s in op. Toen een café in het dorp gevorderd werd door de Duitsers, heeft de kastelein zijn café voortgezet in het koor van de oude kerk. Aardappelen werden er in opgeslagen toen Tholen onder water kwam te staan, afijn, je kunt het zo gek niet bedenken maar van alles kwam je tegen in die oude kerk. Maar het had helemaal niets met kerk-zijn te maken.
 

Economische groei
Eind vijftiger jaren van de vorige eeuw trok de economie behoorlijk aan. Halsteren profiteerde er ook van en daardoor kwamen er ook steeds meer protestanten in de gemeente. In 1961 konden ze de oude kerk kopen en eind 1962, na een grondige restauratie werd de kerk, na 50 jaar leegstand, weer als Godshuis in gebruik genomen.

St.Martinuskerk. Het bekijken meer dan waard.
Uit alle hoeken en gaten van ons land is het kerkelijk meubilair afkomstig. De ruimte is te beperkt om hier de hele geschiedenis te vertellen. Het beste is het om zelf eens langs te komen en alles te bekijken. Volgens velen is de St.Martinuskerk in Halsteren niet alleen de oudste kerk in de regio, maar heeft hij bovendien de rijkste geschiedenis. Er worden niet voor niets rondleidingen verzorgd waarbij de geschiedenis compleet verteld wordt. En wees niet bang dat er reeksen jaartallen langskomen, want daar hebben degenen die u de geschiedenis vertellen zelf ook een hekel aan.
Voor een rondleiding trekt u het best één tot anderhalf uur uit.
De kosten zijn  € 3,-- per persoon voor groepen vanaf 4 personen.
Voor grote groepen gelden andere tarieven. (Het geld is bestemd voor onderhoud.)
 

Vooraf wel even reserveren
0164 - 683948 
 
 

terug
 
 

Kerkdienst in Nieuw Vossemeer
datum en tijdstip 16-12-2018 om 09.00 uur
meer details

Kerkdienst in de St. Martinus te Halsteren
datum en tijdstip 16-12-2018 om 10.30 uur
meer details

 
Kerkdiensten via internet
De kerkdiensten in Halsteren zijn tot 3 maanden na datum te beluisteren via
http://www.kerkomroep.nl
surf naar Noord-Brabant / Halsteren
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.